• Oude Apeldoornseweg 41, 7333 NR Apeldoorn
  • +31 85 3010894
  • info@m3v.nl

Biomimicry: Is de wereld te maakbaar?

29 augustus 2020 - We hebben een maakbare wereld gecreëerd: Form Follows Function. Wat zijn de behoeften van de gebruikers, welke eisen stellen we aan een goede werk-, leer- en leefomgeving? Weten we dat, dan ontwerpen we het gebouw vervolgens daar omheen. Dat is de manier hoe we bij M3V onze Programma’s van Eisen opstellen. De gebruiker moet zich goed voelen in het gebouw, en docenten moeten op hun eigen wijze onderwijs kunnen geven en kinderen moeten zich in een veilige omgeving optimaal kunnen ontwikkelen.

time 3098695 Gerd Altmann 1080 full

We zijn op weg, maar het kan véél beter

Als het lukt om die uitgangspunten te vertalen naar passende huisvesting voor nu én de toekomst, dan hebben opdrachtgevers, toekomstige gebruikers, adviseurs, architecten, bouwkundigen en andere specialisten een mooie klus geklaard. Absoluut. En toch, het is niet voldoende....... Gelukkig heeft duurzaam bouwen steeds meer aandacht. Normen om verantwoord te bouwen zijn strenger en de lat ligt steeds hoger. En toch, blijft huisvesting ook in 2020 een belasting voor natuur, het ecosysteem en de omgeving. Dat kan en moet anders.

Een stukje theorie

Het ecosysteem houdt zichzelf in balans, reguleert zichzelf en zorgt voor balans in diversiteit. En dit doet zij al zo’n 3,8 miljard jaar. Als mensheid zijn wij de strijd aangegaan met natuurlijke onzekerheden, hebben ongewenste effecten geëlimineerd en dat doen we nog steeds: de wereld is maakbaar geworden. Geen ander organisme is daar zo goed in als wij. Helaas heeft dat als bijproduct opgeleverd dat we behoorlijk desastreus te werk zijn gegaan. Nog nier eerder zijn klimaat en natuur aan zoveel roofbouw, vervuiling en onomkeerbare interventies blootgesteld, dan in de afgelopen decennia. De gevolgen kennen we: ongezond snel opwarmende aarde, uitgeputte bodems en teruglopende biodiversiteit. Om er maar een paar te noemen.

De natuur als inspiratie

Hoe kunnen wij een volgende stap zetten? Hoe kunnen wij verantwoordelijkheid nemen en voorkomen dat gebouwen nog langer een aanslag zijn op de omgeving? Vervolgstappen zijn nodig! Zou het een idee zijn om eens een andere weg te bewandelen. Eentje waarbij we met een andere invalshoek de vraag benaderen.

Wat als een gebouw een ‘organisme wordt dat mee ademt in het lokale ecosysteem’. Pardon? Wat zegt u? Inderdaad, daar gaat dit betoog over: Hoe kunnen we anders kijken naar onze bouwmethoden en -processen? Dat klinkt dromerig, maar toch..... het is het niet!

Benaderen van technische processen vanuit een natuurlijke visie, is serieuze wetenschap: Biomimicry (leren van de natuur).

Biomimicry: Leren van de natuur

De natuur kiest altijd de meest optimale en efficiënte weg, De natuur benut middelen die beschikbaar zijn. De natuur is als geen ander in staat om verschillende ‘belangen’ te dienen. Dieren maken shelters die veilig en comfortabel zijn voor ‘de doelgroep’ en gemaakt van materialen uit de directe omgeving. Vaak afvalmaterialen. De shelters zijn onderdeel van het ecosysteem en gaan op in de omgeving of voegen zelfs iets toe aan de omgeving, waardoor voedsel of een voedingsbodem voor een ander organismen ontstaat. En dat lukt mensen nog (steeds) onvoldoende: Onze gebouwen zijn een aanslag op de omgeving en ver daarbuiten. Denk aan materiaalwinning, energieverbruik en natuurlijk het gebouw en de infrastructuur zelf. Hoe mooi gaat het worden als gebouwen onderdeel worden van hun eigen omgeving en daarmee iets toevoegen aan het ecosysteem?

Biomimicry als hoeksteen voor het bouwproces

Biomimicry is een interessante manier van benaderen aan het begin van het bouwproces. Het beïnvloedt de manier van kijken náár........ Nieuwe denkrichtingen en oplossingsmogelijkheden zien het daglicht. Hoe kan het gebouw onderdeel worden van het ecosysteem? En wat kan het toevoegen aan het ecosysteem? Groots denken is mooi, maar start klein en concreet. Denk bijvoorbeeld in een stedelijke omgeving aan opslag van water of een gebouw waar in het ontwerp nestelmogelijkheden voor vogels of vleermuizen zijn meegenomen.

Denk mee, doe mee!

Wie heeft ervaring met Biomimicry? Graag ga ik in een volgend blog dieper in op 'Biomimicry en onderwijshuisvesting'. Ik ben op zoek naar Biomimicry (ervarings-)deskundigen die mee willen denken, kennis willen delen en nieuwe inzichten willen opdoen. Weet je iemand, of heb je zelf ervaring met een op de natuur geïnspireerd schoolgebouw: ik hoor graag van je!