Circulair Bouwen

17 december - Bouwen volgens het principe van zo min mogelijk verspilling en zo efficiënt mogelijk exploiteren is geen hype, maar een goed gebruik geworden. In december 2018 zal blijken dat circulair bouwen dé trend voor 2018 is geweest. Dat is onze visie en het is ons doel om daar in 2018 fors aan bij te dragen. Wat M3V betreft wordt circulair bouwen dé norm. Dat vraagt vanzelfsprekend om enige toelichting en we zullen daarom in 2018 veel aandacht gaan besteden aan circulair bouwen in zowel eigen media als media van partners.

De traditionele aanpak

De gangbare product levenscyclus is nog steeds gebaseerd op een kringloop die begint met het delven van grondstoffen, het transformeren van grondstoffen tot producten, het verwerken van deze producten tot lange termijn oplossingen en tenslotte het vernietigen van de oplossing aan het einde van de levensduur. Vanaf de industriële revolutie doen we dat al zo. We begonnen hiermee omdat we toen met z’n allen nog in de veronderstelling verkeerden dat de voorraad grondstoffen onuitputtelijk zou zijn en ons ecologisch systeem in staat is afval altijd te verwerken. Een tijd, waarin de maatschappelijke dynamiek en complexiteit veel minder groot was dan nu. We poduceerden en bouwden ‘niet voor even’, maar ‘voor het leven’.

Flexibele oplossingen

Om met dat laatste te beginnen: de behoefte aan lange termijn oplossingen neemt af. De dynamiek en de complexiteit van de samenleving zijn enorm toegenomen. Iedere week verhuizen wereldwijd 1 miljoen mensen naar stedelijke gebieden. De bevolkingssamenstelling verandert, leeftijdsopbouw wijzigt, de bevolking neemt toe en de mogelijkheden voor mensen om nieuwe dingen te doen op andere plaatsen dan die waar je bent opgegroeid zijn onbegrensd. Dat heeft consequenties voor de bebouwde omgeving en voor huisvestingsconcepten. Meer dan voorheen zullen gebouwen mee moeten bewegen met maatschappelijke ontwikkelingen. Knelpunt daarbij is dat beton en baksteen zich niet zo makkelijk laten meebewegen. Een uitdaging dus!

Een tweede belangrijk aspect is dat werken, leren, vergaderen enz. niet noodzakelijkerwijs op dezelfde fysieke locatie hoeven plaats te vinden. We zijn steeds minder gebonden aan vaste plekken. Ook ICT speelt daarom een belangrijke rol bij toekomstgerichte huisvestingsvraagstukken.

We moeten dus anders leren en durven aan te kijken tegen huisvestingsvraagstukken.

Gebouwexploitatie

Het beheren van gebouwen werd traditioneel uitgevoerd vanuit een technisch perspectief. Dat je centrale verwarming nodig hebt, is vanzelfsprekend. Maar dat je de technische voorzieningen ook zelf koopt en beheert is veel minder vanzelfsprekend dan we altijd hebben aangenomen. Risico’s nemen af en bedrijfszekerheid neemt toe wanneer we in plaats van een ‘technisch systeem’, een ‘functionaliteit’ kopen. We komen steeds dichter bij het punt waarop we geen verwarminsinstallatie meer kopen, maar het juiste binnenklimaat afnemen als een service van een aanbieder tegen een vaste prijs. Hoe en waarmee het binnenklimaat geregeld wordt is de zorg van experts en technici. Gebruikers en beheerders zijn geïnteresseerd in functionaliteit, continuïteit, conformiteit en gezondheid. Bestuurders managen budgetten en optimalisatievraagstukken, streven naar het verminderen van risico’s en het beheersen van kosten en opbrengsten. En dat gaat prima als we beheer en gebruik gestructureerd en georganiseerd van elkaar weten te scheiden.

Sm@rt buildings

Moderne technieken bieden mogelijkheden om gebouwen ‘slimmer’ , gezonder en veiliger te maken. Met meer functionaliteit, lagere kosten, zuiniger en minder zorgen. Met één handeling op je smartphone een ruimte (leslokaal, vergaderruimte) omschakelen naar een theater setting. Of klimaatbeheersing koppelen aan de aanwezigheid van mensen. Verlichting optimaliseren en afstemmen op het gebruik. Het kan allemaal als we slim gebruik maken van beschikbare technieken en kennis. Het in september 2018 te openen Technova College in Ede zal daarin een trend gaan zetten.

Toekomstvisie

Ging je in de 80’er jaren nog aan de slag met het ontwerp van een schoolgebouw, sportcomplex of welk gebouw dan ook, dan was de Life Cycle scope al snel een jaar of dertig (of langer). Dus nu bouwen en >30 jaar gebruiken. Daarna zien we wel weer...... Dat principe moeten we loslaten. Het kantoorgebouw van vandaag kan het appartementencomplex van mogen zijn. En de school van nu is mogelijk het cultureel centrum van de toekomst. Je weet het (nog) niet, maar je verwacht het wél! Dus is het verstandig nu al rekening te houden met toekomstige ontwikkelingen.

Ervoor zorgen dat de technische aspecten van nu voorbereid is op toekomstige functionaliteit. Dat is de boodschap van M3V.

Energie en Milieu

Het heeft té lang geduurd, maar het punt waarop iedereen ervan overtuigd is geraakt dat we anders en vooral zuiniger om moeten gaan met energie is nu wel bereikt. Minder uitstoot en energieneutraal, zijn de normen van nu. Dat betekent dat vanaf het prille begin van de ontwikkeling van een huisvestingsconcept duurzaamheid hoog in het vaandel moet staan.

Recycling

Hergebruik van materialen staat gelukkig al niet meer in de kinderschoenen. Er zijn stappen gezet en het aandeel recyclede producten neemt steeds verder toe. Maar we zijn er nog lang niet en er zijn nog stappen te zetten. Met name de transformatie van oude producten naar nieuwe producten kost nog te veel energie en belast het milieu te zwaar. Het doel bij circulair bouwen is het toepassen van materialen die op een duurzame wijze hergebruikt kunnen worden. Daar moet je vanaf de ontwerpfase van een gebouw al mee bezig zijn.

Omdenken

Circulair bouwen wordt wat M3V betreft de norm. Anders tegen traditionele processen aankijken en zaken anders aanpakken. Helemaal nieuw is dat niet. De afgelopen jaren werden al verschillende initiatieven ontwikkeld en gerealiseerd in de aanloop naar volledig circulair bouwen. Volgend jaar versnellen we dit traject. Vanaf de eerste nieuwsbrief in 2018 zal circulair bouwen ruime aandacht krijgen.

.