Een stroomschema als keuze-instrument in een IHP

Schoolgebouwen worden steeds ouder, doordat het besluit voor vervangende nieuwbouw vaker wordt uitgesteld. Gevolg is dat de noodzaak tot renovatie toeneemt. Maar wanneer komt een school in aanmerking voor renovatie? Voor zowel schoolbesturen als gemeenten is een antwoord op deze vraag van belang. 

De gedeelde verantwoordelijkheid en gezamenlijke ambities van onderwijs en gemeente vragen om één gezamenlijk meerjarenplan. Dit plan – veelal een integraal huisvestingsplan – dient zicht te geven op een toekomstbestendig onderwijsvoorzieningenstructuur. Toekomstbestendig in de zin van passend bij het aantal leerlingen, passend bij het budget van het schoolbestuur en de gemeente én passend bij de inhoudelijke ambities. Daarnaast is het IHP ook dé plek om afspraken te maken over renovatie. Renovatie is op dit moment niet belegd in de wetgeving. In april 2016 is in de Kamer een motie aangenomen om gemeenten een besluit te laten nemen over (vervangende) nieuwbouw of renovatie van schoolgebouwen ouder dan 40 jaar, tenzij er in een integraal huisvestingsplan andere afspraken hierover zijn gemaakt.

Ontwikkel een stroomschema

Een stroomschema is een manier om huisvestingskeuzes te maken inzake renovatie of vervangende nieuwbouw. In een dergelijk schema kunnen diverse technische en beleidsmatige keuzes opgenomen worden die de gemeente en schoolbesturen gezamenlijk hebben geformuleerd. Het doorlopen van dit schema zorgt voor o.a. de afweging tussen (vervangende) nieuwbouw of renovatie van een schoolgebouw. 


Een stroomschema, een voorbeeld

In gemeente X zijn de gezamenlijke ambities vertaald in een stroomschema. Hierin staan keuzepunten, zoals “de minimale omvang van een school is 250 leerlingen (toekomstperspectief)”, “er is sprake van de vorming van een kindcentrum” en “de school vervult een wijkfunctie”. Ook worden keuzes gemaakt op basis van de leeftijd van het gebouw. Een gebouw jonger dan 40 jaar wordt in stand gehouden, 40 – 60 jaar wordt in beginsel gerenoveerd en bij 60 jaar of ouder pleeg je in beginsel vervangende nieuwbouw. Aan de hand van onderstaand vereenvoudigd model van dit stroomschema kunnen de keuzes voor de toekomst worden gemaakt.

stroomschema

Een school is bijvoorbeeld 64 jaar oud. Dit zou vervangende nieuwbouw betekenen volgens de gemaakte keuzes wat betreft levensduur van een gebouw. De school heeft alleen volgens de prognoses geen 200 leerlingen meer over 5 jaar. Hiermee voldoet de school niet aan bovengenoemde gezamenlijke ambitie. Er wordt dus niet geïnvesteerd in (vervangende) nieuwbouw, maar er worden andere keuzes gemaakt.


Aandachtspunten

Houd bij het opstellen van een stroomschema rekening met de volgende aandachtspunten:

  • Stel gezamenlijk het schema op;
  • Definieer de termen die je gebruikt: heeft iedereen het over hetzelfde?;
  • Kijk kritisch naar de volgorde van de vragen;
  • Zorg er voor dat de vragen eenduidig te beantwoorden zijn;

Een stroomschema is een mogelijkheid om vraagstukken wat betreft vervangende nieuwbouw of renovatie te ondervangen. Het stroomschema is gebaseerd op een versimpelde weergave van de werkelijkheid. Echter kan het wel een bepaalde volgorde voor een toekomstige voorzieningenstructuur weergeven. Uitzonderingen op het stroomschema kunnen natuurlijk altijd voorkomen. Nieuwbouw is namelijk niet voor elke school het ultimatum. Er zijn legio voorbeelden te vinden van geslaagde renovaties onder andere in de scholenbouwatlas. Een financiële kosten-baten analyse kan ervoor zorgen dat de keuze wat betreft renovatie of (vervangende) nieuwbouw op de juiste manier gemaakt wordt.

Samenvattend

Samenvattend, met het opstellen van een IHP weten schoolbesturen en gemeenten precies waar ze aan toe zijn. Door alle verschillende variabelen – inhoudelijke ambities, leerlingenontwikkelingen, meerjarenonderhoudsplannen en inkomsten – naast elkaar te zetten, wordt er een gezamenlijke agenda voor de toekomst opgesteld. Tevens krijgt het vraagstuk renovatie op deze manier een plek!


Deze blog is geschreven door Mieke de Groot, adviseur bij M3V. 

 

Contact

M3V Advies en Management
'Oak Building'
Oude Apeldoornseweg 41
7333 NR Apeldoorn
Nederland
Tel.: +31 85 3010894
E-Mail: info@m3v.nl

M3V

Wij zijn een team van ambitieuze professionals. Samen met u zoeken wij steeds naar dé beste maatoplossing. Onverwachte en nog onbekende oplossingen gaan wij niet uit de weg, maar deze toetsen wij altijd zorgvuldig op haalbaarheid en realiteit.