Living Builing Concept, Veenendaal

Twee scholen, CSV (VMBO) en ROC A12, realiseren gezamenlijke nieuwbouw te Veenendaal.  Beide organisaties zijn sterk in ontwikkeling en hebben ieder hun eigen dynamiek. Als derde as van ontwikkeling komt hier de ontwikkeling van een doorgaande leerlijn en wellicht zelfs op den duur samensmelting van organisaties bij.

Voor het te ontwikkelen gebouwconcept is er dus één zekerheid: de gewenste functionaliteit kan vele kanten uit veranderen maar zeker niet hetzelfde blijven. Dit is de ideale situatie om na te denken over een gebouw en bouwwijze dat makkelijk en steeds snel aanpasbaar is aan nieuwe wensen. Maar heeft de opdrachtgever (de scholen) hiervoor zelf de kennis in huis? Moet je de vraag aan de architect stellen? Of moet je de vraag open op de markt neerleggen en je laten verrassen door wat de markt hiervoor aan oplossingen te bieden heeft?

Living Building Concept

Het Living Building Concept (LBC), ontwikkeld door prof. Ir. H.A. de Ridder (Hennes) van de TU Delft, gaat over een paradigmaverschuiving in de bouw. Van een bouwmarkt die niet langer reageert met aanbiedingen voor het realiseren van door anderen (opdrachtgever, architect) bedachte oplossingen. Naar een bouwmarkt die zelf creatieve totaaloplossingen bedenkt. Op basis van veronderstelde vraagstukken van de opdrachtgever verleidt de bouwmarkt hen om voor zijn product te kiezen. In dit specifieke geval: een maximaal functioneel maar ook aanpasbaar gebouw waarvan zowel de bouwkosten als de kosten van aanpassingen vooraf in een vroeg stadium zijn geprijsd op basis van onderwijsinhoudelijke en organisatorische scenariostudies.

Het project omvat:

  • Uitwerken van de theorie van het LBC naar toepasbaarheid in de concrete bouwpraktijk.
  • Opzetten van de totaal nieuwe (Europese) aanbestedingsstrategie voor deze wijze van uitvragen.
  • Monitoring van de aanbesteding en opstellen van een deel van de aanbestedingsstukken.
  • Begeleiding opdrachtgever tijdens de biedingsfase.
  • Monitoring van de feitelijke realisatie en uitvoering van het LBC-project t/m contractvorming.

Resultaat

Gezien de pilotstatus konden niet alle aspecten van het LBC worden gerealiseerd. Het ontwerpproces is op basis van het overeengekomen maximaal interactief met de opdrachtgever vorm gegeven. Zo is een zeer flexibel en functioneel onderwijsgebouw ontstaan, met vele mogelijke andere functies dan onderwijs. Zowel het resultaat als het proces daar naar toe verliep tot zeer grote tevredenheid van de opdrachtgever. Met dit resultaat behoudt het gebouw in elke ontwikkeling en zelfs bij een kleiner wordende onderwijsorganisatie altijd zijn volledige waarde (maximaal herbestembaar). Met weinig kosten en een minimum aan doorlooptijd zijn veranderingen in het onderwijsconcept of onderwijsorganisatie eenvoudig en snel ruimtelijk door te vertalen in het huisvestingsconcept. Een blijvend functioneel en technisch goed schoolgebouw voor de school zolang als de onderwijsorganisatie zelf blijft bestaan.

Referentie

"Voor de start van de bouw zijn wij door M3V gewezen op alternatieven voor de gebruikelijke aanpak bij nieuwbouw. Aanleiding hiervoor was o.a. de door ons vereiste maximale flexibiliteit van het gebouw (we bouwen geen scholen meer die er 50 jaar lang hetzelfde uitzien), het beperkte budget (in een tijd dat de bouwkosten alleen maar omhoog gingen) en onze wens om wel volledig waar voor ons geld te krijgen.
In een uitgebreid vooronderzoek hebben we samen met M3V gekeken naar alternatieven voor de gebruikelijke standaardaanpak en uiteindelijk gekozen voor een marktbenadering volgens het Living Buiding Concept.
Wij hebben niet eerst een architect een mooi schoolgebouw laten tekenen, maar hebben de bouwmarkt anders benaderd dan gebruikelijk. Onze onderwijsvisie, referentiebeelden van wat wij mooie schoolgebouwen vinden en een lijstje van een paar A4-tjes met daarop onze eisen en wensen, samen met het beschikbare budget is door ons in de markt gezet.
Na een ingewikkelde Europese aanbestedingsprocedure, waarbij we met een enorme directe betrokkenheid van M3V uiteindelijk alle problemen weer te boven kwamen, zijn we in mei 2008 definitief aan het werk gegaan met de geselecteerde aannemer (Matrix scholenbouw). Met de zekerheid dat we geen enkel risico hebben met budget-overschrijding (die verantwoordelijkheid ligt bij de bouwer) zijn we in een zeer korte tijd gekomen van ontwerp naar start van de bouw. Ook de bouw zelf loopt in een sneltreinvaart en nadat in mei 2009 de eerste paal is geslagen, zullen we in augustus 2010 de nieuwe school in gebruik gaan nemen.
Het is voor een groot deel aan M3V te danken dat wij er in zijn geslaagd om het theoretische model van het Living Building Concept op een slagvaardige manier te vertalen naar een innovatieve bouwpraktijk, met een geweldig resultaat. Volgens mij kunnen heel veel scholen van deze aanpak profijt hebben.
- Dick Looyé, directeur Christelijke Scholengemeenschap Veenendaal

Meer informatie:

Een nooit eerder vertoonde uitvraag in de markt en door M3V geïnitieerd, onder auspiciën van Hennes de Ridder en de Stichting PSIBouw (proces- en systeeminnovatie in de bouw).

www.psibouw.nl

www.livingbuildingconcept.nl

Contact

M3V Advies en Management
'Oak Building'
Oude Apeldoornseweg 41
7333 NR Apeldoorn
Nederland
Tel.: +31 85 3010894
E-Mail: info@m3v.nl

M3V

Wij zijn een team van ambitieuze professionals. Samen met u zoeken wij steeds naar dé beste maatoplossing. Onverwachte en nog onbekende oplossingen gaan wij niet uit de weg, maar deze toetsen wij altijd zorgvuldig op haalbaarheid en realiteit.